शांतादुर्गा मंदिर कवळे, गोवा – इतिहास, स्थापत्य आणि दर्शनाची वेळ

आदिमाया शांतादुर्गेची पौराणिक कथा

देवी शांतादुर्गा ही आदिमाया दुर्गेचे एक शांततामय स्वरूप मानले जाते. याबद्दल अशी पौराणिक कथा सांगितली जाते की, एकदा भगवान शिव आणि भगवान विष्णू यांच्यामध्ये भीषण युद्ध सुरू झाले. ह्या महाभयंकर युद्धामुळे संपूर्ण सृष्टी संकटात सापडली. तेव्हा भगवान ब्रह्मदेवांनी आदिमाया दुर्गेची प्रार्थना केली आणि हे युद्ध थांबविण्याची विनंती केली.

देवीने आपल्या एका हातात भगवान शिव आणि दुसऱ्या हातात भगवान विष्णू यांना धरून दोघांमध्ये समेट घडवून आणला. त्यामुळे युद्ध थांबले आणि पुन्हा जगात शांतता प्रस्थापित झाली.

याच कारणामुळे आदिमाया दुर्गेच्या या स्वरूपाला ‘शांतादुर्गा’ असे नाव प्राप्त झाले.

ह्या पौराणिक घटनेचे स्मरण म्हणून शांतादुर्गा मंदिराच्या गाभाऱ्यात देवीच्या सुंदर मूर्तीच्या दोन्ही बाजूंना भगवान शिव आणि भगवान विष्णू यांच्या छोट्या मूर्ती स्थापित केलेल्या आहेत.

देवी शांतादुर्गा  ही  भगवान शिवाची पत्नी असल्याने देवीच्या पूजेसोबत भगवान शिवांचीही पूजा करणे आवश्यक मानले जाते. याच कारणामुळे गाभाऱ्यात देवीच्या मूर्तीशेजारी काळ्या दगडातील साधारण सहा इंच उंचीचे शिवलिंग स्थापित केलेले आहे. अभिषेकाच्या वेळी देवी आणि शिवलिंग या दोन्हींची एकत्रित पूजा केली जाते.